De impact van onregelmatig werk op werknemers
Werken in ploegendiensten en onregelmatige diensten vraagt nogal wat van medewerkers. Het heeft invloed op hun lichamelijke gezondheid, op hun mentale gezondheid en op hun privéleven. Niet iedereen houdt dit makkelijk vol. De Sociale Partners Samen voor Duurzame Inzetbaarheid (SPDI), een samenwerkingsverband van AWVN, FNV en CNV, hebben samen met prof. Dr. Annet de Lange, hoogleraar duurzame inzetbaarheid, het Arbeidstijdenspel ontwikkeld. Een gratis te gebruiken tool voor werkgevers, OR’en en HR-professionals om de belasting van onregelmatig werk te bespreken en mogelijkheden voor andere roostervormen te onderzoeken.
Weerstand tegen aanpassingen
In gesprek gaan over de nadelen van werken in onregelmatige diensten is niet eenvoudig. Werknemers moeten zich uitspreken over hun voorkeuren en het effect dat het werk op hen heeft. Niet iedereen kan dat goed. ‘Het hoort er nu eenmaal bij’, is een veelgehoord argument. Ook roepen aanpassingen in bestaande roosters vaak weerstand op. Wat voor de ene groep werknemers goed uitpakt, betekent voor een andere groep juist een achteruitgang. Bovendien is het vaak eenvoudiger alles maar bij het oude te laten. Dat heeft wel als risico dat sommige werknemers overbelast dreigen te raken.
De gezondheidsrisico’s van onregelmatige werktijden gedurende langere tijd zijn slecht slapen, verhoogd risico op stress en chronische aandoeningen, zoals Diabetes type 2. Voor zwangeren zijn de risico’s nog groter. In de Arbeidstijdenwet is nachtwerk voor zwangeren dan ook niet toegestaan en de Gezondheidsraad adviseert nachtwerk en onregelmatig werk zo veel mogelijk te vermijden of beperken.
OR betrekken bij roosterwijzigingen
De OR kan een belangrijke rol spelen bij het bespreekbaar maken van de nadelen van het draaien van onregelmatige diensten. Door bij de achterban de ervaringen uit te vragen en eventuele gezondheidsklachten te inventariseren. Ook heeft de OR instemmingsrecht (artikel 27 van de WOR) op regelingen die gaan over de arbeids- en rusttijden. Roosterwijzigingen en de overstap naar een andere roostervorm hebben meer kans van slagen als de werknemers kunnen meepraten en -beslissen.
