NS eerste bedrijf met structurele regeling zwaar werk in cao

Veel bedrijven worstelen met wat nu precies ‘zwaar werk’ is in relatie tot vervroegd uittreden. Het is de NS gelukt om met ingang van 1 januari 2026 als eerste daarover een structurele regeling in de cao op te nemen. Medewerkers kunnen voortaan tot drie jaar eerder stoppen met werken op basis van een puntenscore van bezwarende elementen uit vier categorieën: fysieke belasting, psychische belasting, werktijden en werkomgeving. De regeling is ontworpen samen met medewerkers, vakbonden en arbeidsdeskundigen. Dat blijkt uit een interview met NS-bestuurder en directeur people & IT Liesbeth Kaashoek op de website van de SER van 3 februari.

22 gewogen elementen

Fysieke belasting gaat bijvoorbeeld over veel staan en zwaar tillen. Omgaan met agressie of menselijk leed valt onder de categorie psychische belasting. Bij de categorie werktijden gaat het bijvoorbeeld over onregelmatig werk en nachtdiensten. Werken met gevaarlijke stoffen of blootstaan aan trillingen vallen onder de categorie werkomgeving. In deze hoofdcategorieën zijn 22 mogelijk bezwarende elementen vastgesteld. Medewerkers hebben deze 22 elementen vervolgens een gewicht gegeven. Vervolgens zijn zo functies gekoppeld aan de bezwarende elementen.

Voorbeelden

Kaashoek: ‘Het gaat onder meer om conducteurs en machinisten. Zij krijgen met agressie te maken, moeten langdurig staan en draaien nachtdiensten. Voor machinisten geldt dat ze in hun eentje in de cabine zitten en helaas te maken krijgen met zelfdodingen op het spoor. Maar ook monteurs die fysiek belastende elementen in het werk hebben komen in aanmerking voor de regeling. Evenals collega’s die vanuit het hoofdkantoor zorgen voor bijsturing tijdens verstoringen; dan gooien ze alles om en dat kan stressvol zijn. Ook zij werken in diensten, want het werk gaat 24/7 door.’

Calculator

Met een speciale calculator kunnen medewerkers hun arbeidsverleden invoeren. Er rolt dan een aantal punten uit. Bij het maximale aantal punten kan je drie jaar eerder stoppen met werken. Je ontvangt dan de volledige RVU-vergoeding, ofwel een maandelijkse vergoeding vergelijkbaar met een AOW-uitkering voor alleenstaanden. Ook gedeeltelijk aanspraak op de regeling is mogelijk. Kaashoek verwacht dat er grote groepen NS-medewerkers zijn die tussen de 12 en 36 maanden vergoeding krijgen. De regeling is goed voor werknemers, maar ook voor de NS. ‘Uitdragen dat je binnen deze organisatie gezond oud kunt worden, maakt ons een aantrekkelijke werkgever.’