Werkgevers willen geen automatische prijscompensatie in cao

Werkgeversorganisatie AWVN wil geen automatische prijscompensatie in cao’s vastleggen. Daarmee wordt de inflatie automatisch gecompenseerd in de cao-lonen. Dat is wel de insteek van de vakbonden. Maar de werkgevers voelen daar niets voor. Er kleven risico’s aan automatische prijscompensatie. Als alternatief stellen ze gedeeltelijke compensatie voor, waarbij meer maatwerk mogelijk is. Toch blijft volgens de AWVN de beste oplossing regelmatig overleg tussen cao-partijen om gerichte en flexibele loonafspraken te maken, waarbij zowel inflatie als bedrijfseconomische situatie worden ‘meegewogen’. Dat meldt de AWVN op 27 november.

Risico’s van automatische prijscompensatie

Volgens de werkgeversorganisatie kleven er flink wat risico’s aan (volledige) automatische prijscompensatie:

• Er ligt een loon-prijsspiraal op de loer. Automatische loonstijgingen kunnen de inflatie ook aanwakkeren. Hogere loonkosten leiden dan tot hogere prijzen, weer hogere lonen en weer hogere prijzen. Dat blijkt volgens de AWVN ook uit de recente praktijk: de aanhoudende hoge loonstijging van de afgelopen jaren hebben ertoe geleid dat de inflatie in Nederland hoger ligt dan de rest van Europa.
• Het kan de bedrijfscontinuïteit in gevaar Bedrijven met (te) weinig financiële slagkracht om lonen automatisch te indexeren, kunnen in de gevarenzonde komen. Daarmee kunnen banen op de tocht komen te staan of investeringen worden uitgesteld.
• Er is geen ruimte voor maatwerk. Bedrijven verschillen sterk in marge, productiviteit en marktpositie. Een automatische verhoging negeert die verschillen.
• Er is minder ruimte voor andere arbeidsvoorwaarden. Cao-overleg gaat over meer dan alleen loon. Denk aan duurzame inzetbaarheid, opleiden, verlof en andere secundaire arbeidsvoorwaarden. Een automatische koppeling verkleint de ruimte om daar afspraken over te maken.

Alternatieven met gedeeltelijke prijscompensatie

Volgens de AWVN is het eigenlijk ook de vraag of werkgevers altijd moeten zorgen voor koopkrachtbescherming van de werknemers. Er zijn meer factoren van invloed op koopkracht dan cao-stijging, zoals individuele loonsverhogingen en de door de politiek bepaalde hoogte van belastingen, toeslagen en uitkeringen. AWVN ziet daarom meer in alternatieven met gedeeltelijke prijscompensatie.

• door het geven van een eenmalige koopkrachtversterkende uitkering in plaats van een structurele loonsverhoging bij hoge inflatie;
• door het deels automatische compenseren van de inflatie en de rest afhankelijk stellen van de bedrijfsresultaten;
• door het afspreken van een bandbreedte, waarbij partijen een minimum en maximum afspreken voor loonstijgingen, afhankelijk van de inflatie en financiële ruimte.