OR-lid? Beschermd, maar niet onaantastbaar

Een hardnekkig misverstand dat wij in onze arbeids- en medezeggenschapspraktijk regelmatig tegenkomen is dat met name beginnende OR-leden denken dat je een vorm van immuniteit cadeau krijgt zodra je lid wordt van de OR. Je geniet als OR-lid toch ontslagbescherming en bescherming tegen benadeling? Dat ligt (helaas) genuanceerder: OR-leden zijn weliswaar extra beschermd bij wet, maar die bescherming vormt zeker geen vrijbrief.

Onafhankelijk en kritisch

De OR neemt binnen een organisatie een bijzondere positie in. Het doel van de OR is tweeledig, enerzijds de belangen van de organisatie behartigen en anderzijds de belangen van de werknemers. Hierbij moeten OR-leden zich dan ook kritisch en onafhankelijk kunnen opstellen tegenover de bestuurder. In de praktijk kan dit spanning opleveren: een kritisch OR-lid kan door de bestuurder worden gezien als ‘luis in de pels’ die de bestuurder hindert en die de bestuurder liever kwijt dan rijk is.

Extra bescherming

Om de onafhankelijkheid van OR-leden te waarborgen genieten OR-leden daarom extra bescherming. Zo kunnen de leden hun OR-werkzaamheden in vrijheid uitoefenen, zonder te hoeven vrezen voor consequenties voor hun dienstverband of positie in de onderneming. Voor OR-leden geldt dus dat extra bescherming wordt geboden ten opzichte van andere werknemers tegen ontslag (artikel 7:670 lid 4 BW) en benadeling (artikel 21 WOR).

Benadeling

Bij benadeling kan het om allerlei verschillende vormen gaan, zoals:

• het passeren van een OR-lid voor een redelijkerwijze te verwachten promotie of het uitstellen daarvan;
• onredelijke overplaatsing;
• slechte beoordeling in verband met afwezigheid door OR-werk;
• het negeren van scholingswensen.

Opzegverbod

Daarnaast geldt een opzegverbod in geval van OR-lidmaatschap en onderdeelcommissies. Absoluut is het opzegverbod echter niet; het moet wel gaan om ontslag dat specifiek verband houdt met het OR-lidmaatschap of de OR-activiteiten. Als dit verband ontbreekt en het ontslag losstaat van het OR-lidmaatschap, dan biedt de ontslagbescherming geen uitkomst en kan het OR-lid wel worden ontslagen.

Toetsing

In de rechtspraak wordt dit strikt getoetst. Laatstelijk in een arrest van het gerechtshof Den Haag [ECLI:NL:GHDHA:2026:557]. Een werkneemster die lid was van een onderdeelcommissie (OC) van de ondernemingsraad raakte verwikkeld in een arbeidsconflict met haar werkgever. Na meerdere mislukte mediationtrajecten vroeg de werkgever ontbinding van de arbeidsovereenkomst aan, waarbij de werkneemster zich beriep op haar ontslagbescherming als OC-lid.

De rechter en het hof oordelen dat er geen verband was tussen de reden van het ontslag en het feit dat werkneemster lid was van de OC. Hoewel het conflict tussen werkneemster en werkgever pas escaleerde nadat zij OC-lid werd, was het conflict hiervoor al ontstaan. De kern van het conflict lag volgens het hof in deze reeds verstoorde arbeidsrelatie en hield geen verband met het OC-lidmaatschap.

Geen vrijbrief

Dat de bescherming tegen ontslag van een OR-lid geen vrijbrief is en dus wel degelijk grenzen kent, geldt ook voor het benadelingsverbod. Steeds moet sprake zijn van een causaal verband tussen de benadeling en het OR-lidmaatschap. Een wijze les voor OR-leden: een OR-lid geniet extra bescherming, maar alleen als de eventuele benadeling volgt uit de OR-werkzaamheden of is terug te voeren op het lidmaatschap!

Deze blog is geschreven door Muriël Nolet, advocaat bij Höcker Advocaten. Höcker is partner van OR Live op 7 oktober. Wil je alle ins en outs weten over welke rechten je hebt als OR-lid en hoe je deze het best kunt benutten? Kom dan naar de workshop ‘Bescherming OR-leden: (on)beperkt?’.