Hoe kijkt de rechter naar een geschil over het OR-reglement?

Elke OR moet een OR-reglement hebben, waarin de eigen werkwijze en de organisatie van de OR-verkiezingen beschreven staat. Dat reglement kan leiden tot meningsverschillen: hoe moet je een bepaling uit dat reglement precies interpreteren? Vooral tijdens OR-verkiezingen wordt het OR-reglement nogal eens uit de la gehaald, bijvoorbeeld bij verschillen van inzicht tussen de verkiezingscommissie en kandidaten over de wijze van kandidaatstelling. Mocht zo’n meningsverschil voorgelegd worden aan de rechter, waar kijkt die dan naar?

Cao-norm

De rechter kijkt in zo’n geval vooral naar de betekenis van de tekst ‘die naar objectieve maatstaven volgt uit de bewoordingen waarin de regeling is gesteld’. Dat wordt ook wel de cao-norm genoemd, naar analogie van de beoordeling van geschillen rond een cao-bepaling. Dus niet de bedoeling van de opstellers staat centraal, maar wat redelijkerwijs uit het reglement zelf blijkt. De reden is dat het reglement is opgesteld door de zittende (of een eerdere) OR, maar dat het reglement een veel grotere reikwijdte heeft op anderen die dat reglement niet hebben opgesteld. Denk aan kandidaten voor de OR, vakbonden die lijsten mogen indienen en natuurlijk alle kiesgerechtigde werknemers. Al die mensen zaten niet aan tafel toen het reglement werd opgesteld en kunnen dus alleen afgaan op wat er in de tekst van het reglement staat.

Casus vrije lijst van vakbondslid

Hoe de cao-norm in de praktijk wordt toegepast is, blijkt uit een uitspraak van de Rechtbank Limburg [ECLI:NL:RBLIM:2026:4409]. Een kandidaat heeft zelf een vrije lijst ingediend voor de OR-verkiezingen, met zichzelf als enige kandidaat. Hij is echter ook lid van een vakbond en in het OR-reglement staat in artikel 8 dat je als vakbondslid zelf geen eigen vrije lijst mag indienen. De verkiezingscommissie verklaart de vrije lijst daarom ongeldig. De kandidaat probeert de fout binnen de reglementaire periode van een week te herstellen door iemand anders de vrije lijst te laten indienen. Dat is niet verboden. Toch beschouwt de verkiezingscommissie dit niet als een herstel van een vormfout, maar als het indienen van een nieuwe lijst. En die is te laat ingediend en wordt daarom ook afgewezen.

Oordeel kantonrechter

Daar is de rechter het niet mee eens. Hij kijkt vooral wat uit het OR-reglement zelf blijkt. Volgens hem gaat het wel degelijk om herstelbare vormfout, aangezien het reglement geen beperkingen stelt aan het soort fout dat je mag herstellen. Ook bepaalt het reglement niet specifiek dat alleen gebreken in de samenstelling van de lijst herstelbaar zijn of dat juist de onbevoegdheid van de indiener niet hersteld kan worden. Tot slot staat er ook nergens dat een lijst die ongeldig is verklaard en binnen de termijn van een week wordt hersteld als een nieuw ingediende lijst moet worden beschouwd en dat de datum van herstel als datum van indiening van de lijst moet worden gezien.

Objectieve maatstaven

Vanwege de algemene bewoordingen die in dit geval in artikel 8 van het OR-reglement zijn gebruikt, is dit artikel volgens objectieve maatstaven niet anders uit te leggen dan dat een ongeldige lijst, om welke reden die ongeldigheid dan ook is ontstaan, kan worden hersteld binnen één week nadat de mededeling is gedaan dat de lijst ongeldig is. De datum van indiening van de oorspronkelijke lijst blijft daarbij behouden. De rechter stelt de kandidaat in het gelijk, al hoeven de verkiezingen niet over. Dat is overigens ook niet de wens van de kandidaat, hij wil vooral duidelijkheid over de uitleg van het reglement – en die heeft hij gekregen.

Check je eigen OR-reglement

Wat kan je hier als OR van leren? Check je OR-reglement ruim voorafgaand aan de volgende OR-verkiezingen. De meeste OR-reglementen zijn gebaseerd op het SER-voorbeeldreglement, dat een hersteltermijn van één week kent voor ongeldige kandidatenlijsten. Controleer tijdig of jouw reglement ook zo’n bepaling bevat en of die duidelijk genoeg is. Weet wel dat wijzigingen in het reglement pas gelden ná de eerstvolgende verkiezingen.

Deze FAQ is geschreven door De Clercq Advocaten en Notariaat.