Wat is het verschil tussen instemmingsrecht en overeenstemmingsrecht?

Elke OR weet globaal wel wat het instemmingsrecht uit de Wet op de ondernemingsraden (WOR) inhoudt. Maar in andere wetten, zoals de Arbowet, de Arbeidstijdenwet en de Wet arbeid en zorg, en zelfs in sommige cao’s, is er sprake van overeenstemmingsrecht van de OR. Wat is precies het verschil tussen instemmingsrecht en overeenstemmingsrecht?

Instemmingsrecht (artikel 27 WOR)

De OR heeft instemmingsrecht bij voorgenomen besluiten van de bestuurder over de onderwerpen die in artikel 27 WOR staan vermeld. Stemt de OR in, dan kan de bestuurder het besluit gaan uitvoeren. Stemt de OR niet in, dan kan de OR met het tijdig inroepen van nietigheid (artikel 27 lid 5) voorkomen dat het besluit wordt uitgevoerd. Mocht de bestuurder dat toch doen, dan kan de OR de kantonrechter vragen om de bestuurder te stoppen met de uitvoering (artikel 27 lid 6). Ook de bestuurder kan naar de kantonrechter stappen om vervangende toestemming (artikel 27 lid 4) te vragen. Als de rechter die verleent, dan mag de bestuurder alsnog zijn besluit uitvoeren.

Overeenstemmingsrecht

Het overeenstemmingsrecht staat niet in de WOR, maar in andere wetten zoals de Arbowet, de Arbeidstijdenwet en de Wet arbeid en zorg en soms zelfs in cao’s. Het overeenstemmingsrecht werkt anders. De OR kan geen nietigheid inroepen van een besluit van de bestuurder, net zomin als de bestuurder vervangende toestemming bij de kantonrechter kan vragen. Bij het overeenstemmingsrecht kunnen regelingen alleen worden ingevoerd of aangepast als OR en bestuurder het met elkaar eens zijn en dit ook schriftelijk vastleggen.

Sterker recht

Het overeenstemmingsrecht gaat dus verder dan het instemmingsrecht/of het verlenen van instemming. Het lijkt op een vetorecht. Zonder overeenstemming geen wijziging. Het overeenstemmingsrecht geeft de OR een sterke positie bij belangrijke regelingen die werknemers direct raken. Het vraagt om overleg en duidelijke afspraken. Het biedt ruimte voor maatwerk binnen de organisatie.

Deze FAQ is geschreven door De Clercq Advocaten en Notariaat.