Techbedrijven hebben ‘geen ondernemingsraad nodig’

Veel Nederlandse techbedrijven vinden van zichzelf dat ze geen ondernemingsraad nodig hebben. De oprichter annex CEO bepaalt zelf wel, zonder inspraak van werknemers, wat er moet gebeuren. Ze opereren het liefst op een Amerikaanse manier en hebben een sterke afkeer aan Nederlandse wet- en regelgeving. Dus overtreden ze de Wet op de ondernemingsraden die elke organisatie met meer dan 50 werknemers verplicht een OR in te stellen. Dat blijkt uit een rondgang van NRC in augustus langs een aantal Nederlandse techbedrijven, waaronder het Amsterdamse Bird.

Bird

Bij Bird blijkt het niet best gesteld. Een IT-er van Bird moet zelfs vertrekken nadat hij de HR-manager vraagt of het niet tijd is voor een OR. Hij ziet de CEO zonder enige inspraak van de werknemers besluiten doorvoeren als het schrappen van de opbouw van vrije dagen bij overwerk en een strikter beleid voor hybride werken. Dat zijn besluiten die een bestuurde normaal alleen mag nemen na instemming van de OR. De HR-manager vindt, in lijn met wat de CEO zegt, een OR niet nodig: die is niet bedoeld voor techbedrijven en vertraagt de besluitvorming alleen maar. Dat de IT-er om een OR vraagt, is schadelijk voor zijn carrière, aldus de HR-manager. Niet veel later staat de IR-er op straat.

Nalevingsonderzoek

Uit het meest recente nalevingsonderzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid blijkt dat een op de drie organisaties met meer dan 50 werknemers zich niet houdt aan de instellingsplicht van een ondernemingsraad. Meestal zijn dat MKB-bedrijven, maar regelmatig dus ook grote techbedrijven. De wet wordt tot nu toe niet gehandhaafd (tenzij via de rechter), al gaan er steeds meer stemmen op om dat voortaan wel te laten doen door de arbeidsinspectie. Maar daarvoor moet eerst de wet worden aangepast.

Adyen

Inmiddels lijkt het tij langzaam te keren. NRC meldde dat Adyen, een ander techbedrijf, alsnog een OR gaat instellen. Adyen hield dat lange tijd af, ondanks dat medewerkers er met regelmaat om vroegen. Volgens Adyen was inspraak van werknemers al op een andere manier geregeld en was het invoeren van een OR niet nodig. Daar is nu dus verandering in gekomen. Volgens de wet moet de bestuurder een OR instellen als werknemers erom vragen. En als werknemers en zelf niet om vragen, moet de bestuurder met enige regelmaat zelf peilen onder de medewerkers of er behoefte is aan een OR. Vervolgens moeten bestuurder en HR de eerste OR samen oprichten.