Volgens ChatGPT bestaat WOR-artikel 55 wél…

Ondernemingsraden beginnen AI-tools steeds vaker te omarmen. Vooral taalmodellen zoals ChatGPT en Claude zijn populair onder OR-leden. Ze helpen bij minder leuke taken zoals het schrijven van e-mails of formuleren van vragen voor de bestuurder. Zo kun je het OR-werk een stuk efficiënter inrichten en de algehele kwaliteit ervan verbeteren. Hoewel deze technologie zich snel ontwikkelt, staan de taalmodellen staan nog steeds in de kinderschoenen. Zo zijn er vraagstukken met betrekking tot betrouwbaarheid, ethiek, dataveiligheid en duurzaamheid. Probeer maar eens: volgens ChatGPT bestaat WOR-artikel 55 wél…

Truthfulness

Eén van de aandachtspunten bij taalmodellen is de zogenaamde truthfulness. Dat verwijst naar de mate waarin het model waarheidsgetrouwe informatie genereert. Hoewel taalmodellen behoorlijk goed zijn in het formuleren van teksten, is het belangrijk om te beseffen dat ze soms ook onjuiste informatie kunnen geven. Het is dan ook niet voor niets dat de meeste modellen een disclaimer tonen waarin wordt aangegeven dat de door AI gegenereerde inhoud mogelijk onjuist is. De modellen voorspellen namelijk antwoorden via wiskundige berekeningen en kunnen daarbij informatie verzinnen, wat ‘hallucineren’ wordt genoemd. De kans dat het model aangeeft het antwoord niet (zeker) te weten is, ook in die gevallen, klein.

Pas op met suggestieve vragen

Daarnaast heeft AI moeite met suggestieve vragen. Een model zal snel beïnvloed worden door de sturing in de vraagstelling en bevestigende antwoorden geven. Ook als de vraag zelf onjuiste aannames bevat. Dit probleem is te beperken door zoveel mogelijk neutrale vragen te stellen. Wil je als OR het gevaar van suggestieve vragen zelf ervaren? Probeer dan dit: vraag aan ChatGPT wat artikel 55 van de WOR inhoudt. Het model hallucineert dan een antwoord. Er zijn namelijk maar 54 wetsartikelen. Tóch ‘denkt’ ChatGPT dat er 55 artikelen zijn, en beschrijft een antwoord dat gaat over de geheimhoudingsplicht van OR’en. De vraag suggereert immers dat er meer dan 54 artikelen bestaan. En dat is natuurlijk niet zo. Een perfect voorbeeld van waarom je altijd kritisch moet blijven.

Freshness

Naast truthfulness is ook freshness één van de aandachtspunten rond AI: hoe actueel is de kennis van het model? Het ontwikkelen van AI-modellen is namelijk een tijdrovend en kostbaar proces, waardoor updates niet frequent plaatsvinden. In de praktijk kan je daarom recente informatie missen, zoals de nieuwste cao-afspraken.

Geen tirade

Dit blog is geen tirade tegen het gebruik van taalmodellen. Integendeel, ik heb voor het schrijven van deze tekst zelf ook AI ingezet als hulpmiddel. Mijn advies aan OR’en is dan ook om AI, waar dat kan én mag, zoveel mogelijk te gebruiken. Maar wees je wel bewust van de beperkingen en controleer de antwoorden kritisch.

Door Jochem Spronk – adviseur bij OR Consultancy, partner van OR Live op 8 oktober 2026 in de Fokker Terminal in Den Haag. Tijdens OR Live verzorgt SBI Formaat de workshop ‘Slim aan de slag met chatbots’. Daar leer je hoe als OR-lid met chatbots vergaderingen kan voorbereiden, documenten kan analyseren of adviezen kan formuleren. Bestel hier je tickets voor OR Live