Rol HR bij de medezeggenschap

Hoewel de bestuurder formeel het overleg voert met de OR, is in de praktijk vaak ook de HR-manager aanwezig, omdat die inhoudelijke kennis heeft over de regelingen voor het personeel. Vanuit die deskundigenrol kan HR het vertrouwen winnen van beide partijen en hen tot elkaar brengen.

Wat zegt de WOR?

Volgens de Wet op de ondernemingsraden (WOR) is ‘de ondernemer’ degene die de gesprekspartner van de OR. Bijna altijd is dat de directeur of degene die namens de organisatie de rol van werkgever heeft (‘de bestuurder’). Artikel 23, lid 5 en 6 van de WOR bieden echter wel mogelijkheden voor formele betrokkenheid van de HR-manager. Lid 5 bepaalt dat de bestuurder zich kan laten vervangen ‘door een persoon, die namens de ondernemer overleg voert met de ondernemingsraad’. In lid 6 staat dat de bestuurder zich bij het overleg kan ‘laten bijstaan door in de organisatie werkzame personen’.

Rollen van HR bij de OR

HR kan verschillende rollen innemen bij het overleg met de OR.

Rol van organisator. In deze rol organiseer HR de administratieve gang van zaken rond het overleg tussen bestuurder en OR. Ook voert HR de besluiten uit van de bestuurder. HR neemt zelf niet deel aan het overleg; de bestuurder en OR regelen dit met elkaar. De HR-manager komt alleen in actie als de bestuurder daarom vraagt.
Rol van wegwijzer. In deze rol help HR de OR bij het volgen van de juiste procedures als deze van zijn wettelijke rechten gebruik wil maken. Denk aan het adviesrecht en het instemmingsrecht. Ook kan HR zorgen dat de OR hiervoor over de juiste informatie beschikt. Het is dan wel nodig dat HR de WOR goed kent.
Rol van coördinator. Als de HR-manager veel van de WOR weet, kan hij of zij inhoudelijk toelichting te geven op de procedures voor advies- en instemmingsrecht en het overzicht bewaken. In deze rol kijkt HR ook naar de gezamenlijke belangen: waar vinden partijen elkaar?
Rol van adviseur. De OR moet een zekere behendigheid ontwikkelen om zijn rechten strategisch in te zetten. Hiervoor zijn de juiste vaardigheden belangrijk. Omdat HR inzicht heeft in de verschillende belangen, kan HR ook gemeenschappelijke doelen onderscheiden en de partijen begeleiden in het proces daarnaartoe. Individuele medewerkers krijgen zo hulp bij meer eigen regie nemen.
Rol van mediator. Als het goed is heeft iedereen dezelfde doelen, maar toch kunnen de belangen wel eens uiteenlopen. Soms leidt dat tot een conflict. De oorzaak ligt vaak in onvoldoende bekendheid met de WOR en onervarenheid met medezeggenschapsprocessen (ook bij de bestuurder). HR kan als mediator optreden en partijen weer op één lijn brengen. Ook kan HR conflicten voor zijn, door te zorgen dat de OR vroegtijdig wordt betrokken. Dan is er meer tijd om elkaars standpunten te verkennen en draagvlak te creëren.

Meer weten over dit onderwerp? Lees de checklist Rechten van de OR en PVT.