Voortaan geldt bij onderbetaling omgekeerde bewijslast
Elke werknemer heeft ten minste recht op het minimumloon. Toch komt het nog vaak voor, vooral bij arbeidsmigranten, dat de arbeidsinspectie moeilijk aan kan tonen of het minimumloon ook echt is betaald. Dat komt omdat veel werkgevers van arbeidsmigranten geen deugdelijke loonadministratie bijhouden. Daarom komt er een wijziging van de Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag (Wml), die de bewijslast neerlegt bij de werkgever. De werkgever moet straks kunnen aantonen dat het minimumloon ook daadwerkelijk is uitbetaald. Dat schrijft minister Vijlbrief van Sociale Zaken op 2 juni in een brief aan de Tweede Kamer.
Nu geen nabetaling
Momenteel kan de arbeidsinspectie door een gebrekkige administratie bij de werkgever lang niet altijd vaststellen of er sprake is van onderbetaling. De inspectie kan dat wel een boete van maximaal € 12.000 opleggen voor het niet of niet tijdig verstrekken van de gevraagde informatie, maar omdat onderbetaling niet kan worden vastgesteld, is er geen grondslag voor nabetaling aan de werknemers voor het loon waar ze recht op hebben. Ook in de rechtszaal ligt de bewijslast nu nog bij de werknemer. Voor werknemers is het lastig om aan te tonen dat er sprake is van onderbetaling. Zeker wanneer ze weinig documenten ontvangen van de werkgever.
Rechtsvermoeden
Via de wetswijziging wordt straks een zogeheten rechtsvermoeden opgenomen. Daarmee wordt de bewijslast omgedraaid. Als de inspectie vermoedt dat werknemers te weinig betaald krijgen en de werkgever de gevraagde administratie niet toont, mag de inspectie een fictieve onderbetaling van het loon berekenen. Daarna kan de inspectie de werkgever verplichten om dit alsnog aan de werknemer te betalen, mogelijk via een last onder dwangsom. Zo helpt het rechtsvermoeden werknemers om hun loon daadwerkelijk te ontvangen. Ook in de rechtszaal moet de werkgever in plaats van de werknemer straks bewijzen dat het wettelijk minimumloon wel is betaald.
Wet arbeid vreemdelingen
De introductie van het rechtsvermoeden was één van de aanbevelingen van het Aanjaagteam bescherming arbeidsmigranten onder leiding van Emile Roemer. De komende maanden zal de minister het rechtsvermoeden verder uitwerken tot een wetsvoorstel. De omschrijving van het rechtsvermoeden zal aansluiten bij die uit de Wet arbeid vreemdelingen (Wav). Daar is opgenomen dat bij een ondeugdelijke administratie en een vermoedelijke onderbetaling wordt uitgegaan van een voltijds dienstverband van zes maanden. Tot nu toe kan dat alleen worden afgedwongen door de werknemer in een civielrechtelijke zaak. Door dit rechtsvermoeden te koppelen met de Wml, is er ook bestuursrechtelijke handhaving door de inspectie mogelijk.
