Checklists
Laatst gewijzigd op: 10 oktober 2019

Klokkenluidersregeling

De Wet Huis voor klokkenluiders is een wet die als doel heeft om het melden van misstanden in organisaties mogelijk te maken. Alle organisaties met 50 werknemers of meer moeten een interne meldregeling hebben. Die regeling geeft werknemers de mogelijkheid om melding te maken van (mogelijke) misstanden in de organisatie. Uw OR heeft instemmingsrecht wat betreft de invoering of wijziging van een interne meldregeling. Dan moet u natuurlijk wel weten hoe zo’n meldregeling eruit dient te zien. Gebruik deze checklist om te zien waar de meldregeling aan moet voldoen en wat uw taak als ondernemingsraad is.

Wat is een klokkenluider?

Een klokkenluider is een werknemer of voormalig werknemer die melding doet van het vermoeden van een misstand. Een van de doelen van de Wet Huis voor klokkenluiders is om deze werknemers, die een misstand melden, te beschermen. Ook beoogt de wet het melden van maatschappelijke misstanden binnen organisaties te verbeteren door onderzoek naar misstanden mogelijk te maken.

Verplichting

Iedere organisatie met minimaal 50 medewerkers moet een interne meldregeling hebben. Let hierbij wel op: het gaat niet alleen om vaste medewerkers. Ook werknemers met een nul-urencontract, uitzendkrachten die meer dan 24 maanden bij de organisatie werken en gedetacheerden bij andere organisaties tellen mee.

U kunt als ondernemingsraad afspraken maken met de bestuurder over welke medewerkers nog meer meetellen, bijvoorbeeld vrijwilligers of uitzendkrachten die er korter werken dan 24 maanden.

Geen meldregeling

Is er nog geen meldregeling en wilt u dit wel? Maak de bestuurder dan duidelijk dat het ten eerste verplicht is als er meer dan 50 medewerkers zijn. Ten tweede kunt u beargumenteren waarom een interne meldregeling ook in zijn belang is. Als er namelijk geen (goede) procedure voor is, dan is de kans groter dat de klokkenluidende medewerker niet eerst intern zijn melding doet maar direct met de zaak naar buiten treedt. Als het tot een rechtszaak komt, kan uw bestuurder zelfs een boete krijgen bij het ontbreken van een interne meldregeling.

Vereisten

In artikel 2 van de Wet Huis voor Klokkenluiders staan verschillende inhoudelijke eisen waar de meldregeling aan moet voldoen.

In de procedure moeten in ieder geval de volgende zaken staan:

  • De manier waarop met de interne melding wordt omgegaan.
  • Een omschrijving van wanneer er sprake is van een vermoeden van een misstand.
  • Bij wie het vermoeden van een misstand kan worden gemeld.
  • De verplichting van de werkgever om de melding vertrouwelijk te behandelen als de werknemer dit vraagt.
  • De mogelijkheid voor de werknemer om een adviseur in vertrouwen te raadplegen over zijn of haar vermoeden van een misstand.

Meldregeling bekend bij werknemers?

In artikel 2 van de Wet Huis voor klokkenluiders is nog een belangrijke verplichting vastgelegd voor uw werkgever. Hij is verplicht om alle medewerkers een schriftelijke of elektronische opgave te verstrekken van de meldprocedure. Hij moet daarbij informatie geven over de omstandigheden waaronder een vermoeden van een misstand buiten de organisatie kan worden gemeld. Ook moet hier de rechtsbescherming worden benoemd die de werknemer heeft bij het melden van een vermoeden van een misstand. Doe navraag bij uw achterban of zij bekend zijn met de interne meldregeling. Is dat niet het geval? Zet dit dan op de overlegagenda.

U heeft niet alleen instemmingsrecht, u heeft ook recht om minimaal een keer per jaar schriftelijke informatie te ontvangen over de werking van de meldregeling.

Zorgvuldig en duidelijk

In de Wet staan de hierboven genoemde eisen aan de meldregeling. De precieze invulling van de meldregeling staat echter niet vast. Voor de definitie van een ‘misstand’ kan gekozen worden voor de wettelijke definitie, maar ook een eigen formulering is mogelijk. Het belangrijkst is om na te gaan of uw meldregeling zorgvuldig en duidelijk is. Zo moet het duidelijk zijn wat de melder kan verwachten, hoe hij de melding moet doen en of hij bescherming krijgt.

Onderzoek

De instantie die onderzoek verricht is het Huis voor Klokkenluiders. Zij doen onderzoek naar maatschappelijke misstanden en doen bovendien aanbevelingen om problemen op te lossen. Ook kunnen ze begeleiding en advies bieden.

Wilt u meer weten over de meldregeling? Download dan hier de brochure Integriteit in de Praktijk – De Meldregeling van Huis voor Klokkenluiders.